BALIK ZEHİRLENMELERİ

Akvaryumlarda görülen balık kayıplarının başlıca nedenlerinden birisi de Balık Zehirlenmeleri 'dir.

Çoklu ölümlere yol açabilecek kadar tehlikeli olan zehirlenme olayları çoğunlukla hızlı ilerlediği için önlem alma veya su şartlarını düzeltmek için yeterli vakit olmayacaktır.

Suya bilerek veya bilmeyerek ilave edilen maddeler bir şekilde suyun kimyasal dengesini bozar. Bir de buna bazı maddelerin suda veya balığın vücudunda gireceği kimyasal reaksiyonları ekleyince en istenmeyen durumlar olan balık ölümleri meydana gelebilir.

Bu sayfalarda hep dile getirdiğimiz gibi; ellerimiz, dışarıdan gelen balıkların bulunduğu sular, değişim suları, tedavi amaçlı kullanılan kimyasallar ve bakımsız akvaryumlar su dengelerinin hızlı değişimlerine neden olacaktır.

Balık Zehirlenmeleri ve Nedenleri

Azotlu Bileşikler;

Balıklarda görülen zehirlenme olaylarının başında amonyak ve Nitrit zehirlenmeleri gelir. Akvaryumlarda Azot Döngüsü başlıklı yazımızda da okuyabileceğiniz gibi, azot döngüsünün ilk iki ürünü olan bu maddeler çok zehirlidirler ve ani toplu ölümlere yol açarlar. Akvaryum ortamında yerleşen bakteriler aracılığı ile Amonyak önce Nitrit'e dönüştürülür. Sonrasında da Nitrit-Nitrat döngüsü sağlanır. Nitrat ilk iki ürüne göre çok daha az zehirli olsa da, akvaryum suyundaki oranı yükseldikçe zehirli bir etki göstermeye başlayacaktır.

Uygun sürelerde ve miktarlarda yapılan doğru su değişimleri nitrat oranını kontrol altında tutmak için yeterli olacaktır. Bitkili akvaryumlarda ise, su bitkileri nitratı besin olarak tüketirler ve bize yardımcı olurlar.

(Konu ile ilgili olarak Akvaryum Haftalık Bakım başlıklı yazımızı da okuyabilirsiniz)

Klor;

Şehir şebeke sularındaki bakterileri ve parazitleri öldürmek amacıyla klor kullanımı yaygın bir uygulamadır. Ancak klor, balıklar için son derece zehirli bir maddedir ve ani ölümlere yol açar. Akvaryumlarda düzenli su değişimleri, mutlaka üzeri açık bir kapta en az bir gün dinlendirilmiş (hatta tercihen havalandırılmış) su ile yapılmalıdır. Bu mümkün değilse, bir kaç saat önceden suya hazır olarak satılan "su hazırlayıcı" preparatlar ilave edilmeli ve mevcut klorun inaktif edilmesi sağlanmalıdır. Musluktan direk olarak akvaryuma su ilavesi çok riskli bir davranıştır. Klor, akvaryum balıklarında sinir sistemini olumsuz etkileyerek ani ölümlere yol açar.

klor

Ağır Metaller (Fe, Pb, Cu);

Demir (Fe), Kurşun (Pb), Bakır (Cu) gibi ağır metaller çok az miktarlarda bile kana karıştığında, kimyasal bileşikler oluşturarak kan dolaşımını engeller ve klor ve silikona nazaran daha yavaş etki gösterseler de yine ölüme yol açarlar.

Piyasada satılan kaliteli su hazırlayıcı katkıların pek çoğu, ağır metalleri kimyasal olarak bağlar ve inaktif hale getirirler. Uygun oranlarda kullanılacak su hazırlayıcılar ağır metallerin yol açacağı kayıpları engelleyecektir.

sera-aquatan-su-duzenleyici tetra-aquasafe

Silikon;

Akvaryum imalatında kullanılacak silikonlar, bu amaca uygun olarak üretilmiş ve solvent içermeyen özel silikonlardır.

Eğer akvaryum yapımında kullanılırsa, Normal (Universal-Multi Purpose) silikonların içinde bulunan solventler su sıcaklığı ile hava kabarcıkları şeklinde akvaryum ortamına dahil olacak ve zehirlenmelere yol açacaklardır.

Satın alacağınız veya imal edeceğiniz akvaryumda mutlaka "Akvaryum Tipi" silikon kullanımına dikkat edin.

akvaryum-silikonu normal-silikon

Zehirlenme Belirtileri

Akvaryumda balık zehirlenmeleri , bilinçsiz şekilde kullanılan kimyasallardan kaynaklanabileceği gibi, özen gösterilmeyen su değişimlerinden de kaynaklanabilir.

Başta da söylediğimiz gibi, zehirlenme olayları hızlı gelişir ve belirtileri çabuk ortaya çıkar.

Eğer balıklarınız;

  • Çok hızlı soluk almaya başlamışlarsa,
  • Telaşlı ve panik halinde yüzüyorlarsa,
  • Su yüzeyinden hava almaya çalışıyorlarsa,
  • Dengesiz ve yalpalayarak yüzüyorlarsa,

bir zehirlenme durumu söz konusu olabilir.

Ne Yapılmalı?

  • Mümkün olduğunca balıklarınızı temiz olduğuna inandığınız su ile dolu bir kaba alın.
  • Hava motoru ile mümkün olduğunca iyi havalandırma sağlayın.
  • Mevcutsa su hazırlayıcılardan ilave edin.
  • Zehirlenme nedenini tespit etmeden tekrar ana tanka almayın.
  • Haftalık bakımları ve düzenli su değişimlerini aksatmayın.
  • Değişimlerini her zaman su değerlerini bildiğiniz sabit bir su kaynağından yapın.

Akvarist olmanın en tatsız gündemi balık kayıplarıdır. Bir de zehirlenme nedeniyle toplu kayıplar yaşanması kişiyi hem maddi hem de manevi olarak çok olumsuz etkileyecektir.

Balık Zehirlenmeleri de, hastalıklar gibi önlemenin aslında kolay olduğu olaylardır. Gerekli özen ve ilgi gösterildiğinde zehirlenme durumları ile karşılaşma ihtimali çok zayıftır.

www.kolayakvaryum.com