KAFADA DELİK HASTALIĞI

Kafada Delik Hastalığı (Hole in the Head) ; Protozoon türü Hexamita grubundan parazitlerin yol açtığı bir hastalıktır.

Aslında bir bağırsak enfeksiyonu olan Hexamita enfeksiyonları, çoğunlukla etçil (etobur) balık türlerinde görülür.

Başrolde gördüğümüz Hexamita Salmonis ve tatlı su balıklarında ise Hexamita İntestinalis'tir.

Kafada Delik Hastalığı Neden Olur?

Genelde kırmızı et türevi yemlerle birlikte balığa ulaşan Hexamita, çok hızlı hareket eden, basit bölünmeyle çoğalan ve protein ile beslenen bir parazittir. Yani Hexamita da bir etçildir.

Normalde de balığın bünyesinde mevcut olma ihtimali yüksek olan Hexamita, genelde kötü su şartları, sudaki elektrik gerilimi, aşırı yüklü akvaryum nüfusu gibi nedenlerle meydana gelen stresten dolayı zayıflayan bağışıklık sistemini aşarak hastalık yapacak aşamaya gelir.

Hexamita-intestinalis

Hexamita bağırsakların son bölümüne yerleşir ve burada beslenerek çoğalır. Oluşturduğu üreme kesecikleri (kistler) dışkı ile akvaryum suyuna karışır ve bu ortamda uzun süre yaşamını sürdürebilecek yeteneğe sahiptir.

Bağırsaktaki parazit, balığın aldığı besinlere ortak olur, ilerleyen aşamalarda protein ve gerekli minerallerin bağırsakta emilmeden önce Hexamita tarafından tüketilmesi sonucu balık giderek güçten düşer.

Hastalığın ilerleyen aşamalarında karaciğer ve safra kesesine de yerleştiği gözlemlenmiştir. Balığın gereksinim duyduğu mineralleri alamaması sonucu mineral ihtiyacını gövdesindeki ve çoğunlukla kafatası bölgesindeki kıkırdak dokusundan karşılamaya başlar. Kıkırdak doku giderek yıkılır ve kafada delik görünümü meydana gelir.

kafada-delik-hastaligi-2

Kafada Delik Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Kıkırdak dokusundaki yıkım, hastalığın ilerleyen aşamalarında görülse de, bu aşamaya gelinmeden gözlemle tespit edilmesi mümkündür.

  • Aşırı ve hızlı zayıflama,
  • Şeffaf görünümlü ipliksi-sümüksü ve uzayıp sarkan dışkı,
  • Renklerde soluklaşma ve kararma
  • Hareketsiz durma
  • Saklanma isteği
  • Dış etmenlere (ışık, ses gibi) aşırı reaksiyon
  • Karında çökme
  • Kafada oluşmaya başlayan delik görünümlü lezyonlar başlıca belirtilerdir.

Kafada Delik Hastalığı Tedavisi

Her tedavi gibi, Hexamita tedavisi de ana tank yerine, karantina tankında yapılmalıdır.

Tedavide yine Metronidazol ilk tercihtir. Bunun alternatifi olarak Furalozid, Furaltadon, Nitrofuran bileşikleri de kullanılmaktadır.

Temini kolay Metronidazol genellikle 500 mg'lık tabletler halinde satılmaktadır. 50 litre suda eritilen 1 tablet (500 mg) Metronidazol ile hazırlanan çözelti içinde yaklaşık 20-30 dakika bekletilen yem balıklara verilir. Eğer balık yem kabul etmiyorsa, aynı oranda Metronidazol içeren su içinde bakımı yapılır. Suyun nitrat oranları ve diğer değerleri sabit kalacak şekilde günlük %25 civarı su değişimleri yapılır. İri boy balıklar ıslak havluya yatırılarak iğnesiz enjektörle ağızdan Metronidazol uygulaması da yapılabilir.

Tedavi 7 günden az olmayacak şekilde uygulanır. İyileşme işareti olarak değerlendirilebilecek balık iştahında artış, yem kabul etmeye başlaması, dışkının normale dönmesi ve kararan renginde düzelme izleniyorsa, 7-10 günlük bir tedavinin ardından su şartları uygun hale getirilmiş ana tanka aktarılabilir.

Hastalık her ne kadar "Kafada Delik Hastalığı" olarak adlandırılsa da aslında bağırsak parazitlerinden kaynaklanan bir hastalıktır. Yine diğer pek çok hastalıkta olduğu gibi ana sebebi kötü su şartları ve buna bağlı gelişen stres durumudur.

Tüm hastalıklardan korunmak için, günlük gözlemlerin yanı sıra, haftalık ve aylık bakımların aksatılmaması, hastalığın önlenmesi açısından önemlidir.

www.kolayakvaryum.com