HAVA BALONCUĞU HASTALIĞI

Hava baloncuğu hastalığı; çözünmüş gaz basıncı, ortamdaki oksijen, karbondioksit veya nitrojen gibi doğal gazlar yüzünden hava basıncı seviyesini aşarak aşırı doygunluğa ulaştığı zaman görülen bir hastalıktır.

Hava baloncuğu hastalığı, özellikle kaynak veya yeraltı sularında azotun kısmi basıncının yükselmesi sonucunda gözlemlenebilir. Hastalığa duyarlı olan canlı türleri aşağıdaki maddelerde görülebilir:

  • Amfibiler,
  • Suda yaşayan omurgasız hayvanlar,
  • Tüm balık türleri.

Fakat, balık türlerinde hassasiyet seviyesi yaşa ve balıkların kendi içindeki türüne göre değişiklik göstermektedir. Özellikle “sperm yüzdürme” yöntemi ile üreyen balıkların üremesi için tehlike daha büyük boyutlardadır.

hava baloncuğu hastalığı-2

Hava Baloncuğu Hastalığı ve Akvaryum Balıkları

Balıkların doğal yaşamlarının yanında, akvaryumlarda yaşamını sürdüren balık türlerinde de hava baloncuğu hastalığı sıklıkla görülebilmektedir. Fakat, unutulmamalıdır ki hava baloncuğu hastalığı çevresel/fiziksel faktörlere dayalı oluşur ve bulaşıcı bir yapıya sahip değildir. Bahsi geçen ve ağırlıklı olarak hastalığa yol açan çevresel faktörler aşağıdaki gibidir:

Akvaryumdaki balıklarda gaz kabarcıklarının nerede oluşacağı, ne kadar kalıcı olduğu, ne kadar ölümcül olabileceği gibi konular akvaryum balığının cinsine göre değişiklik göstermektedir. Fakat, hava baloncuğu hastalığının en çok görüldüğü vücut parçaları gözler, deri, solungaç ve yüzgeçlerdir. Küçük kan damarlarında oluşma olasılığı daha yüksek olduğu için solungaçlarda ve gözün koroid bezinde yaygınlığı özellikle daha fazladır.

Hava Baloncuğu Hastalığı Neden Olur?

Tıpkı insanlar deniz yüzüne dalarken yüksek basınçı gazla dengeledikleri gibi balıklarda da maruz kaldıkları basınç ile yaşamak için geliştirdikleri bir mekanizma bulunur. Balıklar aşırı doymuş suda, aşırı doymuş gazla dengelendiği sürece hayatlarını rahatlıkla sürdürebilmektedir.

Bilimadamları, hastalığa neden olan gaz parçacıklarının kan dolaşımındaki çözeltiden neden çıktığına tam olarak vakıf değiller. Hastalığı tetikleyen moleküler düzeydeki gelişmeler hala bir bilinmez. Ancak bilimadamları, kanın küçük damarlardan geçerken maruz kaldığı basınç düşüşünü muhtemel bir neden olarak değerlendiriyor.

Hava Baloncuğu Hastalığı Nasıl Teşhis Edilir?

Hava baloncuğu hastalığı, aynı zamanda gaz baloncuğu hastalığı olarak da bilinir. Tüplü dalan dalgıçlarda görülen vurguna benzer bir yapısı vardır. Çözeltiden kan dolaşımına karışan gazlar sonucu ortaya çıkar. Bunun sonucu olarak, özellikle retenin de içerisinde bulunduğu daha küçük kan damarlarında emboli oluşumuna öncelik eder.

Hastalığın teşhis edilmesinde, hastalık süresi boyunca gelişen üç farklı aşama izlenir. Hava baloncuğu hastalığının geçtiği üç farklı aşama aşağıda görülebilir:

  • Normal seviyeyi aşan gaz birikmesi sonucunda gerçekleşen basınç dengesizliği gözlemlenir.
  • Basınç dengesizliğinin yarattığı metabolik ve fonksiyonel sistemlerin işleyişinde yavaşlamalar ve azalmalar görülür.
  • Son aşamada ise hastalığa maruz kalan balık/ balıkların vücudu iflas eder ve tam ölüm gerçekleşir.

Balıkları ölüme götüren süreç, damarların tıkanmasıyla ya da dokularının yırtılmasıyla başlar. Sonuç olarak, herhangi bir sebepten ötürü ortaya çıkan anormal seviyedeki fiziksel gaz seviyesi ölümcül olabilmektedir.

Hava Baloncuğu Hastalığı Nasıl Engellenir?

Hava baloncuğu hastalığını engellemenin en kolay yolu, hastalığa neden olacak fiziksel faktörlerden kaçınmak ve onları çok geç olmadan engellemektir.

hava baloncuğu hastalığı-1

Eğer ki hastalığa yol açacak faktörler önceden fark edilmediyse de yine de hastalık engellenebilir olabilir. Balıklarda oluşmaya başlamış hava baloncukları, balıklar daha yüksek basınca sahip derin bir su ortamına bırakıldığı zaman önlenebilir. Böylelikle, baloncuğun içindeki yüksek gaz oranının çözülmesi beklenir. Kanda dolaşan normal seviyenin üstündeki nitrojen varlığı vücut dokularında çözünebilir hala geleceği için hava baloncukları zamanla yok olacaktır.

Hava baloncuğu hastalığı bulaşıcı olmayan ve suda yaşayan canlılarda görülen bir hastalık türüdür. Önlem alınmazsa ölümcül olabilir.

logo